محمود حسن ديوبندى

مختصرى درباره علوم قرآن 41

تفسير كابلى (فارسى)

الملائكة و عمّار الدار يستمعون الى قرائته و يصلّون بصلاته " . . . . و پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر سه تن از اصحاب خود گذشت . يكى حضرت ابو بكر ( رض ) كه وى آهسته مىخواند و از خواندنش پرسيد گفت : با كسى كه مناجات مىكنم مىشنود . دوم حضرت عمر ( رض ) او بلند مىخواند از وى پرسيدند گفت : خفته را بيدار كنم و شيطان را باز دارم . سوم بلال حبشى او آيات متفرق از هر سوره‌اى مىخواند از وى نيز بپرسيد گفت : پاك را با پاك مىآميزم . نبى كريم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : " كلّكم قد احسن و اصاب " همه نيكو كرده‌ايد و مصيب باشيد " . و نيز در روايات آمده است كه حضرت عثمان ( رض ) ختم قرآن را از شب جمعه شروع كرده و از سوره‌ى بقره تا مايده خواند ، در شب شنبه از انعام تا هود و شب يكشنبه از يوسف تا مريم و شب دوشنبه از طه تا طسم ( موسى و فرعون ) و شب سه‌شنبه از عنكبوت تا صاد و شب چهارشنبه از تنزيل تا الرحمن و شب پنجشنبه ختم كرد . حضرت ابن مسعود نيز هفت قسمت مىنمود منتهى با فرقى به اين صورت كه حزب اول سه سوره ، دوم پنج سوره ، سوم هفت سوره ، چهارم نه سوره ، پنجم يازده سوره ، ششم سيزده سوره ، هفتم مفصلات از قاف تا آخر قرآن كريم . ( نقل از موجز علوم القرآن - دكتر داود عطار ) . پس ، مىتوان گفت كه در ترتيب تلاوت قرآن اينكه از سوره‌ى فاتحه و بقره تا سوره ناس بر ترتيب مصحف خوانده شود افضل است اما در وقت تعليم اگر از آخر مصحف به طرف اول آن شروع شود علما و دانشمندان اسلامى نيكو دانسته‌اند . آداب تلاوت قرآن كريم تلاوت قرآن كريم از خود آدابى دارد كه در اينجا برخى آدابى را كه در كتاب " مباحث فى علوم القرآن " تذكر رفته بيان مىداريم : 1 - اينكه بر وضو باشد . زيرا ، اين از افضل ذكر است . 2 - جهت مراعات جلال قرائت ، قارى قرآن بايد در جاى نظيف و طاهرى قرار گيرد . 3 - با خشوع و سكينه و وقار به تلاوت بپردازد . 4 - قبل از شروع به تلاوت باادب رو به قبله بنشيند . 5 - در ابتدا " اعوذ بالله " گفته چنانچه خداوند مىفرمايد : " فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ " ( سوره‌ى نحل آيه‌ى 98 ) و بعضى علما اعوذ بالله گفتن را واجب